Najwięcej potasu dostarczają owoce suszone, zwłaszcza morele i figi. Wśród świeżych owoców wyróżniają się awokado, banany i kiwi. Suszenie usuwa wodę, dlatego minerały stają się bardziej skoncentrowane w 100 g produktu.
Owoce z dużą ilością potasu – wartości w 100 g
Potas jest elektrolitem potrzebnym między innymi do prawidłowej pracy mięśni, serca oraz utrzymania gospodarki wodno-elektrolitowej. Wartości mogą nieznacznie różnić się zależnie od odmiany i stopnia dojrzałości, dlatego poniższe liczby należy traktować jako wartości orientacyjne.
| Owoc | Zawartość potasu |
|---|---|
| Morele suszone | 1162–1700 mg/100 g |
| Figi suszone | około 680 mg/100 g |
| Awokado | 485–600 mg/100 g |
| Banan | 358–420 mg/100 g |
| Kiwi | około 312 mg/100 g |
| Granat | około 236 mg/100 g |
| Brzoskwinia | około 190 mg/100 g |
| Mango | około 168 mg/100 g |
| Jabłko | około 107 mg/100 g |
W zestawieniu świeżych owoców banan nie jest rekordzistą, ale pozostaje wygodnym źródłem potasu. Awokado zawiera go więcej, jednak dostarcza też znacznie więcej energii i tłuszczu. Z kolei suszone morele mają nawet kilkakrotnie więcej potasu w 100 g niż wiele owoców świeżych.

Dlaczego suszone owoce mają więcej potasu?
Podczas suszenia owoc traci znaczną część wody, ale potas pozostaje. W efekcie 100 g moreli suszonych zawiera znacznie więcej minerału niż 100 g świeżych moreli. Nie oznacza to jednak, że suszenie „dodaje” potas. Zmienia się przede wszystkim proporcja składników w produkcie.
Suszone owoce są też bardziej skoncentrowanym źródłem cukrów i kalorii. Dlatego zwykle wystarczy niewielka porcja, na przykład jako dodatek do owsianki, jogurtu lub mieszanki orzechów. Świeże owoce można z kolei łatwo włączyć do przekąski albo posiłku bez tak dużej koncentracji energii.
W codziennym jadłospisie sprawdzą się między innymi następujące rozwiązania:
- Dodaj kilka suszonych moreli lub fig do owsianki, jogurtu albo sałatki.
- Wybierz banana lub kiwi jako składnik przekąski po wysiłku fizycznym.
- Łącz owoce o różnej zawartości potasu zamiast opierać dietę wyłącznie na bananach.
- Uwzględniaj wielkość porcji, ponieważ tabela podaje wartości dla 100 g produktu.
Czy owoce bogate w potas są bezpieczne dla każdego?
Osoby z przewlekłą chorobą nerek lub niewydolnością nerek nie powinny samodzielnie zwiększać spożycia potasu. Uszkodzone nerki mogą usuwać go z organizmu mniej wydajnie, co zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Zbyt wysokie stężenie potasu we krwi może zaburzać pracę mięśni i serca, a w ciężkich przypadkach prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu.
Ograniczenie potasu może być potrzebne także przy nieprawidłowych wynikach kreatyniny lub obniżonym GFR. O konkretnej ilości owoców powinien zdecydować lekarz albo dietetyk, ponieważ zalecenia zależą od wyników badań, leków i całego jadłospisu. Dotyczy to również produktów przetworzonych, do których może być dodawana sól potasowa, między innymi E508.
W diecie z ograniczeniem potasu częściej uwzględnia się owoce o niższej zawartości tego składnika. Przykładowe wartości przedstawiają się następująco:
| Owoc | Zawartość potasu |
|---|---|
| Żurawina | około 60 mg/100 g |
| Borówki | około 77 mg/100 g |
| Jabłko | około 107 mg/100 g |
| Ananas | około 109 mg/100 g |
| Gruszka | około 116 mg/100 g |
Nie należy jednak traktować tych owoców jako automatycznie bezpiecznych w każdej chorobie nerek. Liczy się całkowita ilość potasu w diecie, wielkość porcji oraz aktualne wyniki badań. Przy rozpoznanej niewydolności nerek nie stosuj samodzielnie zasady „im mniej, tym lepiej” ani „im więcej, tym lepiej”.
U zdrowych osób zróżnicowana dieta zawierająca owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste i inne naturalne źródła potasu zwykle pozwala dostarczyć potrzebną ilość tego elektrolitu. Przy podejrzeniu niedoboru, na przykład nawracających skurczach, osłabieniu lub zaburzeniach rytmu serca, potrzebna jest konsultacja i badanie krwi, a nie samodzielne stosowanie preparatów z potasem.
Najprostszy wybór zależy więc od stanu zdrowia. Dla większości zdrowych osób dobrym rozwiązaniem będzie różnorodność świeżych owoców, a suszone morele i figi można stosować w małych porcjach. Przy chorobach nerek ilość potasu trzeba ustalać indywidualnie z lekarzem lub dietetykiem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani indywidualnych zaleceń dietetycznych.