Stop COVID-19

Jak możemy razem walczyć z koronawirusem?

Nigdy nie było tak jasne, że wszyscy jesteśmy obywatelami świata,
i wszyscy mamy rolę do odegrania. Pokazała nam to nowa odmiana
koronawirusa osiągając rozmiary pandemii.

Zobacz mapę Polski

Ochrona

Jak się chronić

Objawy

Sprawdź podstawowe objawy

Odpowiedzi

Najczęściej zadawane pytania

Mapy

Zobacz mapy ze statystykami

Myślisz, że możesz być zakażony?

Wypróbuj nasze proste narzędzie i sprawdź objawy - objawomierz.





COVID-19

O koronawirusie

Choroba koronawirusa 2019 (COVID-19) to choroba zakaźna wywoływana przez koronawirusa 2 z ciężkim ostrym zespołem oddechowym. Choroba została po raz pierwszy zidentyfikowana w 2019 r. W Wuhan, stolicy Hubei w Chinach, i od tego czasu rozprzestrzeniła się na cały świat, co doprowadziło do 2019–2020 koronawirus pandemia.

Co to COVID-19?

COVID-19 to nowy szczep koronawirusa, którego wcześniej nie zidentyfikowano u ludzi. Po raz pierwszy został zidentyfikowany w Wuhan w prowincji Hubei w Chinach, gdzie spowodował dużą i ciągłą epidemię. Od tego czasu szerzej rozprzestrzenił się w Chinach.

Czytaj więcej
Dane ze świata

Potwierdzone przypadki koronawirusa

Ostatnia aktualizacja: 08 październik 2020, 21:47

Potwierdzone

Zgony

Wyzdrowiałych

Aktywne przypadki

Objawy COVID-19

Jakie są podstawowe objawy?

Wysoka gorączka

Eksperci twierdzą, że wysoka gorączka jest głównym objawem. Nie skupiaj się na liczbie, ale wiedz, że nie jest to wysoka gorączka, dopóki temperatura nie osiągnie co najmniej 38°C.

Duszność

Poczujesz gorąco w dotyku na klatce piersiowej lub plecach. Jest to powszechny objaw, który może również pojawić się w ciągu 2-10 dni, jeśli wystąpi.

Suchy kaszel

Kaszel to kolejny kluczowy objaw, ale to nie byle jaki kaszel, powiedział Schaffner. Powinien to być suchy kaszel, który odczuwasz w klatce piersiowej.

Ból głowy

Około 1 na 6 osób, które zachorują na COVID-19 mają ból głowy, trudności z oddychaniem lub duszność.

Co musisz zrobić

Jak się chronić?

Na czym polega samoizolacja?

Jeśli chcesz się odizolować, natychmiast podejmij działanie. Musisz pozostać w domu i unikać wszelkich kontaktów z innymi ludźmi.

Jak inaczej możesz się chronić?
Proces mycia rąk

Jak myć ręce

1

Nałóż mydło i wcieraj w obie dłonie

2

Używaj obu dłoni, aby dokładnie namydlić całe dłonie

3

Pocieraj dłonie pomiędzy palcami

4

Namydl wierzchnią warstwę swoich palców

5

Namydl kciuki używając drugiej dłoni

6

Namydl końcówki palców wewnętrzną stronę dłoni

Zostań w domu

Jeśli zauważysz objawy, zostań w domu i skonsultuj się telefonicznie z lekarzem.

Często myj ręce

Umyj ręce środkiem na bazie alkoholu lub myj mydłem przez co najmniej 20 sekund.

Zachowaj dystans społeczny

Zachowaj co najmniej 2 m odległości między sobą a innymi osobami, jeśli przebywasz wśród ludzi.

Noś maseczkę

Kiedy jesteś w pobliżu innych ludzi i zanim wejdziesz do lekarza czy sklepu.

Co powinieneś zrobić

Jak zapobiegać koronawirusowi?

Niektóre szczegóły dotyczące rozprzestrzeniania się choroby są nieznane i są ustalane. WHO i CDC twierdzą, że rozprzestrzenia się ona głównie podczas bliskiego kontaktu oraz przez kropelki z dróg oddechowych wytwarzane podczas kaszlu lub kichania; z bliskim kontaktem w granicach 1 do 2 metrów. Badanie przeprowadzone w Singapurze wykazało, że odsłonięty kaszel może prowadzić do przemieszczania się kropel na odległość do 4,5 metra.

Jedna osoba zakaża średnio 2-3 kolejne (obecnie ok. 2,5, dane na 30.03.2020 r.) dlatego liczba zakażonych rośnie lawinowo. Aby ją zatrzymać, konieczna jest izolacja osób chorych i zakażonych bezobjawowych. Jedynym potwierdzeniem zakażenia jest wykonanie testu na obecność SARS-CoV-2.

Przeczytaj o objawach
Masz pytania? Znajdź odpowiedzi!

Często Zadawane Pytania

Co to są koronawirusy?

Koronawirusy są drobnoustrojami, które wywołują różnego rodzaju infekcje układu pokarmowego i oddechowego, zarówno u ludzi, jak i zwierząt. Pierwsza informacje na temat koranowirusów pojawiły się w latach 60. XX wieku, gdy odkryto patogen HCoV-229E oraz HCoV-OC43, które powodują przeziębienie o łagodnym charakterze, samoistnie ustępujące po kilku dniach. Śmiertelna odmiana wirusa pojawiła się dopiero w 2002 roku w Chinach. Odmiana ta powoduje ciężką niewydolność oddechową, określaną z biegiem czasu jako SARS. Według danych WHO epidemia SARS w latach 2002-2003 spowodowała śmierć 916 osób. Koronawirusy to RNA-wirusy. Oznacza to, że ich genom zbudowany jest z RNA. Ich nazwa pochodzi od otoczki przypominającej koronę, która widoczna jest wokół wirionów w mikroskopie elektronowym.

Wśród tej grupy wyróżniamy trzy podgrupy (B814, 229E i OC43), z czego dwie ostatnie wywołują epidemie zakażeń dróg oddechowych. Dobrze poznanym reprezentantem tej grupy jest wcześniej wspomniany wirus SARS. Do koronawirusów należy również MERS-CoV (The Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus), który od września 2012 roku wykryto u ponad 40 osób, z czego połowa zmarła. Pierwsze objawy zakażenia koronawirusami są zwykle podobne do objawów grypy. Pojawia się wysoka gorączka, ból głowy, ból gardła i kaszel, uczucie wyczerpania, brak apetytu.

Czym jest COVID-19?

COVID-19 jest chorobą zakaźną o podłożu wirusowym, która atakuje drogi oddechowe. Może objawiać się podobnie jak przeziębienie, ale w cięższych przypadkach wywołuje powikłania takie jak zapalenie płuc czy niewydolność oddechowa. Za rozwinięcie się choroby odpowiada koronawirus SARS-CoV-2. Ten patogen należy do rodziny koronawirusów, wśród których znajdują się również SARS-CoV czy wirus MERS-CoV.

Choroba COVID-19 po raz pierwszy ujawniła się w grudniu 2019 roku w chińskim mieście Wuhan. Podejrzewa się, że koronawirus powodujący COVID-19 pochodzi od zwierząt, a odkąd infekcja przeniosła się na ludzi, patogen bez problemu transmitowany jest z człowieka na człowieka. Wirus szybko rozprzestrzenił się na terenie Chin, a następnie zaczęło szerzyć się na całym globie.

Jakie są różnice między COVID-19 a grypą?

Grypa zwykle jest mniej groźna i łatwiej jej uniknąć, ponieważ istnieją skuteczne leki i szczepionki. Jak jednak zaznacza WHO, obie choroby trudno od siebie odróżnić na podstawie objawów.

Oba wirusy – grypy i SARS-CoV-2 - atakują drogi oddechowe. Zakażenie jest przenoszone drogą kropelkową, ale możliwe jest także zakażenie przez kontakt ze skażonymi przedmiotami lub poprzez ręce, a źródłem zakażenia jest chory lub zakażony człowiek. W obu przypadkach w uniknięciu zakażenia pomaga mycie rąk, noszenie maseczki i unikanie dotykania twarzy.

Początkowe objawy zakażenia także są podobne: gorączka, kaszel, bóle gardła, biegunki. Zmęczenie bóle głowy i mięśni występują w obu chorobach, ale przy grypie są częstsze. U chorych na grypę rzadko występują katar i ból gardła, zaś gorączka często jest wyższa od 39 st. C. Dla COVID-19 charakterystyczne są duszność i płytki oddech. Katar, zatkany nos i kichanie zwykle towarzyszą natomiast przeziębieniu, chorobie wirusowej która ogranicza się do górnych dróg oddechowych, zwłaszcza nosa.

Tym, co wyraźnie odróżnia Covid-19 od sezonowej grypy, jest większe zagrożenie poważnymi powikłaniami i zgonem – śmiertelność jest znacznie wyższa, niż w przypadku grypy, jednak dokładne wartości wydają się zależeć od wielu czynników – zarówno cech genetycznych i osobniczych, jak i regionu, z którego pochodzą dane.

Osoba zakażona COVID-19 zakaża średnio 2-3 osoby (wciąż trudno określić, ile dokładnie), podczas gdy w przypadku grypy jest to przeciętnie 1,3 osoby. Okres inkubacji (od zakażenia do pierwszych objawów) w przypadku grypy to od 1 do 4 dni, dla koronawirusa - od 2 do 14, przy czym początek grypy jest znacznie bardziej nagły.

Jak rozprzestrzenia się wirus?

Rozprzestrzenianiu się wirusów często sprzyjają banalne błędy ludzkie, które wynikają ze złych nawyków higienicznych. Brak ostrożności i nieprzestrzeganie zaleceń sanitarno-epidemiologicznych zwiększa ryzyko przenoszenia się chorób zakaźnych. Jakich zachowań unikać, by zmniejszyć ryzyko rozprzestrzeniania się patogenów, takich jak koronawirus COVID-19? Większa świadomość przyda się w obliczu koronawirusa w Polsce.

Jednym ze sposobów na rozprzestrzenianie się koronawirusów jest droga kropelkowa. Właśnie tak infekcja może przenieść się z człowieka na człowieka. Szczególne ryzyko stanowią kropelki wydostające się z dróg oddechowych, a więc przez usta i nos podczas oddychania oraz kaszlu. Gdy cząsteczki wydzieliny znajdą się w powietrzu, które wdychają osoby w najbliższym otoczeniu, wirus może z łatwością trafić do ich organizmów.

Obecne w ślinie osoby chorej wirusy osiadają również na pobliskich przedmiotach i powierzchniach. Zdrowa osoba może zarazić się chorobą, dotykając ich, a następnie okolic nosa, oczu lub ust. Naukowcy coraz częściej mówią o tym, że koronawirus może przenosić się również drogą fekalno-oralną.

Jakie są objawy?

Objawy koronawirusa w dużym stopniu przypominają objawy klasycznej grypy. Zaliczamy do nich przede wszystkim: kaszel i gorączkę, a także ogólne osłabienie, bóle mięśniowe, rozbicie, bardzo rzadko ból głowy, gardła, wymioty i biegunkę. W odróżnieniu od grypy, do objawów COVID-19 zaliczyć można również duszność. Warto jednak pamiętać, że nie u wszystkich osób występują objawy zakażenia koronawirusem - bardzo często odnotowywane są przypadki bezobjawowego przebiegu choroby.

Na uwagę zasługuje fakt, że powyższe objawy mogą dotyczyć przebiegu nie tylko COVID-19 i grypy, ale także innych chorób układu oddechowego. Dlatego do stwierdzenia możliwości zarażenia się koronawirusem należy ustalić, czy wystąpiło ryzyko ekspozycji na niego poprzez:
powrót z kraju, w którym występuje choroba;
kontakt z osobą chorą na COVID-19;
pracę w warunkach zwiększonego ryzyka zakażenia (np. apteki, szpitale, sklepy spożywcze).

U części chorych na Covid-19 występują zaburzenia ze strony układu pokarmowego. Wówczas objawem zakażenia są nudności, biegunka, wymioty i ogólne osłabienie - wszystko to może przypominać zwykłą grypę żołądkową. Jeśli zauważymy u siebie takie objawy i jednocześnie podejrzewamy, że mogliśmy się zarazić, skontaktujmy się z lekarzem.

Niestety mnóstwo osób przechodzi zakażenie koronawirusem bezobjawowo, co znacznie zwiększa ryzyko epidemiologiczne. Osoba zakażona nie ma pojęcia, że jest nosicielem wirusa i może nieświadomie zarazić inne osoby w swoim otoczeniu. Dlatego właśnie kwarantanna jest tak ważnym elementem walki z pandemią.

Czym jest pandemia?

W przypadku pandemii kluczowe znaczenie ma przede wszystkim zasięg występowania wirusa. Jeżeli dana choroba stwarza zagrożenie dla ludzi mieszkających w różnych zakątkach świata są to pierwsze przesłanki do uznania, że mamy do czynienia z pandemią. Do oficjalnego ogłoszenia pandemii konieczne jest spełnienie jeszcze kilku dodatkowych przesłanek. Choroby, które zostały uznane za pandemie charakteryzuje przede wszystkim szybkość rozprzestrzeniania oraz długi okres zaraźliwości, który uwzględnia również czas, kiedy u pacjentów nie występują żadne objawy zakażenia.

Pandemia jest ogłaszana bardzo rzadko, bo już sama siła rażenia tego słowa robi ogromne wrażenie. W związku z tym Światowa Organizacja Zdrowia podchodziła do tego bardzo zachowawczo. Do dzisiaj. Informację o pandemii koronawirusa przekazał dyrektor generalny dr Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Rozwój pandemii następuje w czterech etapach:
- w początkowej fazie mamy do czynienia z epidemią o zasięgu lokalnym.
- wirus występuje w kilku państwach na świecie.
- pojawiają się wtórne ogniska choroby w różnych miejscach świata.
- wtórne ogniska epidemii występują na co najmniej dwóch kontynentach.

Czym różni się epidemia od pandemii?

O epidemii mówimy, jeżeli występuje ponadprzeciętna liczba osób zarażonych daną chorobą w okreśonym czasie i na konkretnym terenie. Na przykład epidemia grypy pojawia się w Polsce cyklicznie. Z reguły w sezonie zimowym następuje gwałtowny wzrost zachorowań na tę chorobę, jednak zasięg tego wirusa jest ograniczony do konkretnego rejonu.

Z kolei pandemia to epidemia danej choroby, która w tym samym czasie obejmuje bardzo rozległe obszary: kraje, kontynenty, a nawet cały świat.

Dr Paweł Grzesiowski, ekspert w dziedzinie immunologii podkreśla, że w przypadku pandemii kluczowe znaczenie ma fakt, że na co najmniej dwóch różnych kontynentach pojawiają się wtórne ogniska danej choroby zakaźnej, ale rówież że powstają one niezależnie od siebie, czyli nie są one po prostu "zawleczone" przez zarażoną osobę, która przyjechała z kraju, w którym panuje epidemia.

Oprócz pandemii i epidemii istnieje jeszcze termin "endemii" – obejmujący zachorowania na konkretną chorobę na niewielkim obszarze, powtarzające się co jakiś czas na podobnym poziomie liczebnym zachorowań.

Stan zagrożenia epidemicznego – co to takiego?

Jeżeli zagrożenie epidemiczne lub epidemia występuje na obszarze więcej niż jednego województwa, stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii ogłasza i odwołuje, w drodze rozporządzenia, minister zdrowia w porozumieniu z ministrem do spraw administracji publicznej, na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego.

Przy ogłaszaniu stanu zagrożenia epidemicznego minister zdrowia lub wojewoda mogą nałożyć obowiązek szczepień ochronnych oraz przeciw innym zakażeniom i chorobom zakaźnym. Co ważne, podczas stanu zagrożenia epidemicznego mogą zostać ustanowione:
czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się,
czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych,
czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy, zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności,
obowiązek wykonania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów,
nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi,
obowiązek przeprowadzenia szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 3, oraz grupy osób podlegające tym szczepieniom, rodzaj przeprowadzanych szczepień ochronnych

Strefa żółta i strefa czerwona. Jak są wyznaczane?

Resort zdrowia okresowo aktualizuje listę powiatów, w których obowiązują dodatkowe obostrzenia w związku ze wzrostem liczby zakażeń w tych regionach. Lista powstaje na podstawie analiz dynamiki wzrostów zakażeń w ostatnich 14 dniach. Jeśli nowych zachorowań było w tym okresie powyżej 12 na 10 tys. mieszkańców, wtedy powiat trafia do czerwonej strefy, a jeśli między 6 a 12 na 10 tys., to do żółtej.

Aktualny stan stref możesz sprawdzić na naszej mapie obostrzeń TUTAJ

W strefie czerwonej obowiązuje m.in. zakaz organizowania kongresów i targów, działania sanatoriów, wesołych miasteczek i parków rozrywki. W siłowniach określono limit osób – jedna na 10 m kw. W kinach może być 25 proc. publiczności. W kościołach lub w innych obiektach kultu dopuszczalne jest 50 proc. obłożenia budynku, na zewnątrz limit wyniesie 150 osób. Liczba osób biorących udział uroczystościach rodzinnych i w weselach została ograniczona do 50, z wyłączeniem obsługi. Wszędzie w przestrzeni publicznej konieczne jest zakrywania nosa i ust.

Jakie obostrzenia w strefach?

Jako, że same strefy oraz ich obostrzenia zmieniają się dynamicznie, warto śledzić strony rządowe, które na bieżąco podają dane dotyczące obostrzeń w strefach np. TUTAJ

Aktualny stan stref oraz wykaz obostrzeń możesz sprawdzić na naszej mapie obostrzeń TUTAJ

W ramach regionalizacji każdy z powiatów w Polsce będzie przyporządkowany do konkretnego obszaru.

Większe obostrzenia obowiązują w powiatach oznaczonych kolorem czerwonym. Łagodniejsze rygory są w powiatach oznaczonych na żółto.

W wyznaczonych powiatach zostają wprowadzone obostrzenia, które dotyczą m.in.: obowiązku noszenia zakrywania ust i nosa, a także organizacji targów i kongresów, wydarzeń sportowych i kulturalnych, gastronomii, sanatoriów, wesel, transportu.

W powiatach, które przyporządkowane są do kategorii zielonej, obowiązują dotychczasowe zasady bezpieczeństwa.

Jak prowadzić zdrowy styl życia w dobie koronawirusa?

Nie istnieje dieta, która uchroniłaby przed zakażeniem koronawirusem, jednak dzięki właściwemu odżywianiu i zdrowemu stylowi życia można zadbać o odporność, zminimalizować ryzyko zakażenia oraz złagodzić jego ewentualny przebieg. Dowiedz się w jaki sposób dostarczyć organizmowi składników niezbędnych do utrzymania odporności, jakie produkty włączyć do do codziennego jadłospisu? Sprawdź jaka dieta pomoże zachować zdrowie i zmniejszyć zagrożenie poważnych problemów ze zdrowiem. W czasie zagrożenia koronawirusem warto zadbać o każdy szczegół, który minimalizuje zagrożenie dla życia i zwiększa nasze bezpieczeństwo.

Jak zatem poprzez dietę dbać o odporność? Bardzo ważnymi składnikami, bez których układ odpornościowy nie będzie w pełni prawidłowo funkcjonować są: witamina C, A, D i E. Nie mniej istotne są witaminy z grupy B, cynk, selen, żelazo i kwasy omega – 3 czy antyoksydanty. Źródłami wymienionych składników są przede wszystkim warzywa i owoce. Witamina C znajduje się w owocach jagodowych, cytrusach, czerwonej papryce, natce pietruszki, jabłkach, dzikiej róży, jarmużu, brokułach, brukselce. Źródłem witaminy A będą czerwone i pomarańczowe warzywa i owoce, witamina D zawarta jest w rybach i jajach, z kolei witamina E w orzechach, zarodkach pszenicy, awokado, nasionach roślin strączkowych, a także ziarnach i ciemnozielonych warzywach.

Selenu dostarczą: orzechy brazylijskie, owoce morza, podroby, cebula, czosnek, pomidory, tuńczyk, otręby pszenne, brązowy ryż, zielone warzywa, płatki zbożowe, a cynku: ostrygi, wieprzowina, wołowina, indyk, żółtka jaj, drożdże, mleko, kiełki pszenicy, pestki dyni, nasiona roślin strączkowych, otręby pszenne, cebula, czosnek, karczochy, nasiona sezamu oraz słonecznika.

Warto pamiętać o znaczeniu tego co jemy w czasie pandemii COVID-19, równie ważna jest też dbałość o higienę w przygotowywaniu posiłków i jakość wybieranych produktów. Ważne jest nie staranne tylko mycie rąk, naczyń, blatów i sprzętu używanego w kuchni ale również dokładne oczyszczanie warzyw, owoców, jaj, mięs czy ryb. Przy tradycyjnych sposobach gotowania, wykluczamy obecność koronawirusa dzięki obróbce w wysokiej temperaturze. Jak jednak zadbać o jakość produktów, skoro zalecane jest ograniczanie wyjść nawet do sklepów? Kupione świeże mięsa, ryby, warzywa i niektóre owoce można mrozić bądź też kupić już zamrożone. Mrożenie pozwala zachować niemalże wszystkie wartościowe składniki bez większych strat. Kupując natomiast, warto wybierać należy produkty, które nie są nadgniłe ani nadpsute, sprawdzając przy tym w zależności od produktu termin przydatności do spożycia lub termin minimalnej trwałości.

Jak zapobiegać zakażeniom?

W przypadku służb medycznych podejmowane profesjonalnie działania opierają się na stworzeniu oddzielnego pionu dedykowanemu wyłącznie COVID-19. Prowadzona jest dokładna rejestracja przypadków, kwarantanna ich kontaktów, izolacja chorych w wydzielonych jednostkach przystosowanych dla ich leczeniu. W pozostałych placówkach służby zdrowia przestrzegane są specjalne zasady kwalifikacji chorych i postępowania diagnostycznego, z naciskiem na rygorystyczne zasady higieny w oddziałach medycyny ratunkowej. Personel medyczny mający kontakt z chorymi na COVID-19 stosuje środki ochronne, łącznie z tymi znanymi szerszemu ogółowi z katastroficznych filmów poświęconych epidemiom przywleczonym z kosmosu.

Zasady dotyczące postępowania poszczególnych osób są szczegółowo regulowane przez krajowe organy sanitarne i epidemiologiczne, ogólnie spełniając postulaty WHO i amerykańskiej CDC (ang. Centers for Disease Control and Prevention). Tak wygląda profesjonalne spełnienie wymogów izolacji chorych i zabezpieczenia zdrowych.

Jakich zasad muszą przestrzegać tzw. zwykli obywatele aby zapobiec zakażeniu się koronawirusem? Zasady są identyczne, różna jest skala i forma działania. Tak więc należy:
narzucić sobie możliwie najściślejszą izolację od otoczenia i zbiorowisk ludzkich. Krótko mówiąc: siedzieć w domu, nie szukając - pretekstów dla wyjścia na zewnątrz;
- skrócić do minimum spacery na świeżym powietrzu ograniczając jest możliwie do terenów nieuczęszczanych i unikając innych spacerujących;
- wystrzegać się kontaktu z osobami wykazującymi objawy infekcji dróg oddechowych, obserwować bliskich i prowadzić samoobserwację. Nie zakłamywać rzeczywistości, wmawiając sobie, że „ktoś kaszlał od zawsze” czy „że ciągle mu było duszno”. W przypadku wątpliwości czy podejrzeń kontaktować się z dostępnymi infoliniami medycznymi;
- często myć i dezynfekować ręce oraz przedmioty domowe mające kontakt z wieloma osobami (telefony, piloty, klamki, zwłaszcza drzwi wejściowych), jeżeli to możliwe nie rozstawać się z przenośnym dozownikiem środka dezynfekcyjnego;
- izolować, nawet w warunkach domowych, osoby z obniżoną odpornością: osoby w podeszłym wieku, po długotrwałej kuracji antybiotykami, cierpiące na choroby chroniczne, zwłaszcza układu oddechowego i krążenia. Powinny one zachowywać dystans od innych domowników i stosować maseczki. Ograniczać do możliwego maksimum kontakty dzieci z osobami powyżej 60 roku życia – nie powierzać dzieci opiece dziadków;
- podczas kaszlu czy kichania zakrywać twarz ramieniem lub chusteczką, często myć i dezynfekować ręce posługując się przenośnym dozownikiem płynu dezynfekcyjnego;
- unikać kontaktu rąk z twarzą i ustami zawsze, a zwłaszcza, w środowisku potencjalnie narażonym na obecność wirusa: w instytucjach publicznych, sklepach, środkach transportu;
- przyniesione do domu tzw. bezpośrednie opakowania środków spożywczych: jogurtu, mleka, wędlin czy sera dezynfekować przed umieszczeniem w lodówce.

Dlaczego trzeba i warto nosić maseczki?

Zasłanianie twarzy to sposób, by chronić siebie i osoby postronne przed ryzykiem zakażenia. Maseczki ochronne na twarz zasłaniają usta i nos, tym samym zmniejszają zasięg rozsiewania wirusa przez bezobjawowych nosicieli. W pewnym stopniu ograniczają również ekspozycję na wirusa, zapewniając określony stopień filtracji wdychanego powietrza. W sprzedaży znajdziemy zarówno maseczki jednorazowe, takie jak maseczki Sunsmed M1, jak i maseczki wielorazowe, na przykład bawełniane. Przykładem może być maseczka CITY Black STREET składająca się z trzech warstw wysokogatunkowej bawełny.

Zakup i stosowanie środków ochrony indywidualnej, zwłaszcza w miejscach publicznych to sposób na zredukowanie zagrożenia zarażeniem, a w przypadku bezobjawowych nosicieli koronawirusa, mniejsza ryzyko zarażania innych. Warto również pamiętać, że zasłanianie ust i nosa w miejscach publicznych od 16 kwietnia 2020 roku jest obowiązkowe i za niestosowanie się do tego nakazu, grożą surowe kary.

Dlaczego warto dezynfekować dłonie?

hoć wirus SARS-CoV-2 w głównej mierze przenosi się drogą kropelkową, to jednak może osadzać się również na ubraniach, skórze czy włosach. W związku z tym, że większość z nas mimowolnie, przynajmniej kilka-kilkanaście razy na godzinę dotyka swojej twarzy, ryzyko zakażenia rośnie. Mycie dłoni, zwłaszcza po wizycie w sklepie lub innym miejscu publicznym, pomaga w pozbyciu się z ich powierzchni większości bakterii i wirusów, w tym koronawirusa.

Wirus jest wrażliwy na tradycyjne mydło oraz popularne płyny do dezynfekcji na bazie alkoholu. Co ważne, musi to być alkohol o odpowiednim stężeniu. Doskonałym przykładem takiego produktu jest preparat dezynfekcyjny Norenco HAND-DESINFEKSJON 75% alkoholu. Jest to produkt wolny od barwników i sztucznych aromatów, łagodny dla dłoni, ale zabójczy dla 99.9% bakterii i wirusów. Innym przykładem płynu dezynfekującego może być wzbogacony prowitaminą B5 płyn antybakteryjny ChemaSEPTAN. Alternatywą dla płynów są żele do dezynfekcji dłoni, które nie wymagają spłukiwania. Taki preparat można nosić zawsze przy sobie i korzystać z niego, gdy tylko zajdzie taka potrzeba.

Jakie domowe środki są skuteczne wobec koronawirusa?

Koronawirus jest w stanie przetrwać poza organizmem człowieka na różnych powierzchniach i przedmiotach codziennego użytku. Żywotność tych wirusów jest ograniczona czasowo i zależna od warunków. Szybciej koronawirusy giną na zewnątrz, gdzie są narażone na promieniowanie słoneczne czy niesprzyjającą wilgotność powietrza. Warunki panujące w zamkniętych pomieszczeniach mogą sprzyjać dłuższemu przeżywaniu patogenów, stąd konieczność regularnego czyszczenia i dezynfekowania mieszkania.

W walce z koronawirusem skuteczność środków czyszczących, które każdy ma w domu, jest dość ograniczona. Zwykłe oczyszczanie często dotykanych powierzchni, np. stołów, biurek, klamek czy włączników światła, można wykonywać wodą z mydłem. Do dokładniejszej dezynfekcji potrzebne będą jednak silniejsze preparaty.

Wstępnie oczyszczone powierzchnie (np. wodą z mydłem) można skutecznie zdezynfekować, wykorzystując odpowiednio silne środki odkażające. Zgodnie ze wskazówkami amerykańskiej agencji Centers for Disease Control and Prevention (CDC), skuteczne w walce z koronawirusem będą:
- środki zawierające minimum 70 proc. alkoholu;
- rozcieńczony roztwór na bazie wybielacza, jeśli nadaje się on do czyszczenia danej powierzchni – jak podaje CDC, odpowiedni do stosowania w domu środek odkażający z chlorem można przygotować, mieszając 4 łyżeczki wybielacza z litrem wody.;
- tradycyjne środki dezynfekcyjne wykorzystywane w gospodarstwach domowych.

Czy koronawirus może uszkadzać serce?

Koronawirus atakuje głównie drogi oddechowe. Wywołuje on chorobę określoną przez naukowców COVID-19, która wywołuje głównie gorączkę, kaszel, duszności oraz problemy z oddychaniem. Zmiany w płucach chorego mogą się okazać nieodwracalne. Istnieją również obawy, że koronawirus może uszkadzać też serce.

Niestety osoby m.in. osoby z chorobami serca znajdują się w grupie większego ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19. Choroba jest dużo groźniejsza dla osób starszych, u których dużo częściej pojawiają się ciężkie powikłania.

Wynika to z tego, że osoby starsze są zazwyczaj dużo bardziej obciążone różnymi chorobami przewlekłymi. Należą do nich cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, przewlekła choroba płuc, nowotwory, niewydolność serca, a także przebyte poważne operacje.

Wiadomo już, że osoby m.in. z chorobami serca dużo częściej ciężko przechodzą COVID-19, ale też umierają z powodu zakażenia koronawirusem. Pamiętajmy jednak, że stan naszego serca zależy w dużej mierze od naszego stylu życia, a więc warto zdrowo się odżywiać i uprawiać aktywność fizyczną. Należy również podkreślić, że ogólny stan naszego organizmu ma duży wpływ na naszą odporność oraz ryzyko zakażenia koronawirusem.

Niestety według aktualnych danych okazuje się, że koronawirus SARS-CoV-2 może również uszkadzać serce u zdrowych osób. Według prof. Adama Witkowskiego, prezesa Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, koronawirus uszkadza serce u osób dotychczasowo zdrowych oraz może doprowadzić do pogorszenia się stanu zdrowia u osób już leczonych na różne schorzenia kardiologiczne. Warto podkreślić, że dotyczy to osób w każdym wieku, a więc również osób młodych.

Czy mikrofalówka zabija koronawirusa na jedzeniu i przedmiotach?

Mikrofalówka podgrzewa potrawy poprzez promieniowanie mikrofalowe, czyli tak naprawdę fale elektromagnetyczne. Gdy wnikają one do wnętrza jakiejś substancji, doprowadzają do drgania cząsteczek, a głównie cząsteczek wody. Promieniowanie mikrofalowe podgrzewa zatem wszystko, co ma choć odrobinę wody.

Aby zniszczyć koronawirusa potrzeba temperatury minimum 60 st. C, a im wyższa, tym szybciej koronawirus przestaje być aktywny. Warto więc zaznaczyć, że same fale elektromagnetyczne nie są groźne dla koronawirusa, ponieważ są one dużo większe niż on sam. Jednak sprawiają one, że podnosi się temperatura różnych substancji, a więc również koronawirusa. Jeżeli osiągniemy temperaturę ok. 60-70 st. C, koronawirus ulegnie zniszczeniu.

Warto jednak pamiętać, że w mikrofalówce można łatwo zniszczyć niektóre przedmioty i materiały, jak np. bawełniane maseczki wielokrotnego użytku.

Czy palacze przechodzą ciężej zakażenie koronawirusem?

WHO zwraca uwagę głównie na ogólny szkodliwy wpływ palenia papierosów na organizm człowieka. Destrukcyjny wpływ palenia dotyczy głównie układu oddechowego, ale też m.in. pracy serca, czy ciśnienia. Jeżeli palacz ma problemy zdrowotne związane z tymi obszarami, może dotyczyć go również ciężki przebieg zakażenia koronawirusem.

Pamiętajmy więc, że palenie zwiększa ryzyko rozwoju różnych chorób przewlekłych i pogorszenia się naszego ogólnego stanu zdrowia. Palacze dużo częściej chorują na różne infekcje dolnych dróg oddechowych, a koronawirus wpływa przede wszystkim właśnie na układ oddechowy.

Ponadto osoby palące dużo częściej mają problemy z sercem i z całym układem krwionośnym. Uszkodzony w ten sposób układ krążenia jest dużo podatniejszy na ciężki przebieg COVID-19, a nawet bardziej narażeni na śmierć z powodu choroby. Ponadto koronawirus również może doprowadzić do uszkodzeń układu krążenia.

Warto zatem rzucić palenie w każdym momencie, ponieważ może się okazać, że może to mieć pozytywny wpływ na ewentualny przebieg zakażenia koronawirusem.

Czy koronawirus przenosi się przez klimatyzację?

Odpowiedź na pytanie o możliwość roznoszenia koronawirusa przez klimatyzację nie jest jednoznaczna. Osoby przebywające w zamkniętych pomieszczeniach – szczególnie podczas kwarantanny – powinny zadbać o dobrą wentylację. Zaleca się otwieranie okien i wietrzenie mieszkania przy okazji różnych infekcji, nie tylko choroby COVID-19. Wiąże się to z faktem, że kropelki wydostające się z ust i nosa podczas kaszlu czy kichnięcia dłużej utrzymują się w nieruchomym powietrzu. Szybciej opadają one na otaczające powierzchnie przy odpowiedniej cyrkulacji powietrza.

Powyższa zależność może wskazywać na korzystne działanie klimatyzacji w obliczu zagrożenia koronawirusem. Jednak, jak przekazuje U.S. News, sporo zależy od rodzaju klimatyzacji. Jeden z profesorów Uniwersytetu Purdue w USA, Qingyan Chen, zauważył, że niektóre systemy mieszają powietrze z zewnątrz z tym znajdującym się w pomieszczeniu w celu oszczędzania energii. Właśnie taki rodzaj klimatyzacji obwinia się za rozprzestrzenienie koronawirusa na wycieczkowcu Diamond Princess. Tego rodzaju systemy nie są w stanie odfiltrować bardzo małych cząsteczek, w tym koronawirusów.

Czy cukrzyca wpływa na przebieg zarażenia koronawirusem?

Tak. Osoby chore na cukrzycę mają tendencję do cięższego przebiegu COVID-19. Wszystko jednak zależy od tego, jak i czy w ogóle taka osoba jest leczona. Najciężej zakażenie koronawirusem przechodzą osoby nieleczone lub leczone niewłaściwie. Jeżeli osoba z cukrzycą jest dobrze prowadzona, choroba nie powinna mieć wpływu na przebieg COVID-19.

Należy jednak niezależnie od tego baczniej zwracać uwagę na swoje bezpieczeństwo, aby uniknąć zakażenia koronawirusem.

Na jakiej podstawie zostały wprowadzone nowe zasady dotyczące kwarantanny i izolacji?

Na podstawie rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 1 września 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego.

Jaka jest różnica pomiędzy kwarantanną a izolacją?

Kwarantanna dotyczy osób zdrowych, co zostało wyjaśnione w definicji ustawowej. Jest prowadzona w celu zmniejszenia ryzyka rozprzestrzeniania się zakażenia. Zaleca się ją tym, którzy mogli mieć kontakt z patogenem. Natomiast izolacja dotyczy osoby chorej albo podejrzanej o zakażenie, często odbywa się w szpitalu. Tym, którzy wracają z krajów ryzyka, gdzie występuje koronawirus, jeśli nie mają żadnych objawów, zalecana jest samoobserwacja, ewentualnie kwarantanna w warunkach domowych.

Główny Inspektor Sanitarny zaleca, by każda osoba wracająca z Chin czy innego kraju objętego epidemią, zadzwoniła do powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej, bo to jest instytucja, która potem pełni nad taką osobą nadzór. W sanepidzie przeprowadzany jest wywiad. Jeżeli nic się nie dzieje, pracownik sanepidu rekomenduje pobyt w domu (kwarantannę). Jeśli w ciągu 14 dni nie wystąpią żadne objawy, to kończy się okres samokontroli. W przypadku pojawienia się objawów pacjent trafia do szpitala zakaźnego. Powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne stale współpracują ze szpitalami w tym obszarze.

Stosuje się różne modele izolacji, w zależności od tego, jakie są drogi szerzenia się zakażenia i czas ekspozycji. Ale podstawowe elementy izolacji są zawsze takie same. Musi być element ochronny, który jest obligatoryjnym elementem stroju: fartuch ochronny, rękawiczki, maska albo kombinezon. Istnieją pewne schematy. W przypadku nowych zjawisk, mogą się pojawiać dodatkowe wytyczne, uzupełniające dotychczasowe. Ten obecny koronawirus jest nowy, choć już w miarę dobrze poznany. Wczoraj pojawiły się nowe rekomendacje ECDC dotyczące zabezpieczenia ochronnego.

Ile dni trwa izolacja szpitalna?

W przypadku izolacji szpitalnej i w izolatorium o zakończeniu izolacji decyduje lekarz sprawujący opiekę nad pacjentem. Jej zakończenie nie może nastąpić wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów, a ostatnie 3 dni muszą być bez objawów choroby.

Miałem kontakt z osobą chorą. Ile dni muszę przebywać na kwarantannie?

Kwarantanna nakładana przez inspekcję sanitarną jak i dla osób przekraczających granicę, została skrócona do 10 dni - przy jednoczesnym odstąpieniu od testowania osób bezobjawowych w kwarantannie.

Mam pozytywny wynik testu na koronawirusa, przebywam w izolacji domowej i nie mam objawów. Ile dni potrwa izolacja?

Izolacja domowa trwa 10 dni, jeżeli u pacjenta nie wystąpiły objawy COVID-19. W przypadku, gdy w czasie izolacji domowej wystąpią objawy koronawirusa, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej postanawia o przedłużeniu izolacji, a jej zakończenie może nastąpić nie wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów.

Czy rozpylanie alkoholu lub chloru na całe ciało może zabić nowego koronawirusa?

Nie. Rozpylanie alkoholu lub chloru na całym ciele nie zabije wirusów, które już dostały się do organizmu. Rozpylanie takich substancji może być szkodliwe dla skóry i błon śluzowych (tj. oczu, ust). Zarówno alkohol, jak i chlor mogą być przydatne do dezynfekcji powierzchni, ale należy je stosować zgodnie z odpowiednimi zaleceniami.

Czy suszarki do rąk skutecznie zabijają nowego koronawirusa?

Nie. Suszarki do rąk nie są skuteczne w zabijaniu SARS-CoV-2019. Aby uchronić się przed nowym koronawirusem, należy często myć ręce wodą i mydłem oraz dezynfekować je płynem na bazie alkoholu. Po umyciu rąk należy je dokładnie osuszyć, używając ręczników papierowych lub suszarki na gorące powietrze.

Czy lampa dezynfekująca na promienie UV może zabić nowego koronawirusa?

Lampy UV przeznaczone są do dezynfekcji pomieszczeń, nie powinny być używane do sterylizacji rąk lub innych obszarów skóry, ponieważ promieniowanie UV może powodować podrażnienie skóry.

Czy szczepionki przeciwko zapaleniu płuc chronią przed nowym koronawirusem?

Nie. Szczepionki przeciw zapaleniu płuc, takie jak szczepionka przeciwko pneumokokom i szczepionka przeciwko Haemophilus influenza typu B (Hib), nie zapewniają ochrony przed nowym koronawirusem. Wirus jest tak nowy i inny, że jeszcze nie istnieje właściwa szczepionka szczepionki. Naukowcy próbują opracować szczepionkę przeciwko SARS-CoV-2019, a WHO wspiera ich wysiłki. Chociaż szczepionki te nie są skuteczne przeciwko SARS-CoV-2019, zaleca się ich wykonanie zgodnie z kalendarzem szczepień.

Czy zimna pogoda i śnieg mogą zabić koronawirusa?

Nie ma powodu sądzić, że zimna pogoda może zabić koronawirusa lub inne choroby. Normalna temperatura ciała człowieka wynosi około 36,5 stopni C do 37 stopni C, niezależnie od temperatury zewnętrznej i pogody. Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed nowym koronawirusem jest częste mycie rąk wodą i mydłem oraz korzystanie środków do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu . Należy także unikać bliskiego kontaktu z każdym, kto kaszle i kicha.

Co mogę uzyskać, korzystając z teleporady?

Nie ma obaw, że teleporady uniemożliwią bezpośrednie wizyty u lekarzy. Jeśli po zdalnym wywiadzie będzie taka konieczność, pacjenci otrzymają sugestię skorzystania z wizyty w placówce medycznej lub skontaktowania się ze stacją sanitarno-epidemiologiczną. Dodatkowo, zgodnie z zaleceniami GIS w sprawie schematu postępowania dla Podstawowej Opieki Zdrowotnej oraz Nocnej i Świątecznej Opieki Zdrowotnej w związku z szerzeniem się nowego koronawirusa SARS-CoV-2, pacjenci powinni być szeroko informowani o konieczności kontaktu telefonicznego w celu ustalenia możliwości wizyty w przychodni.

Każdemu pacjentowi, również bez cech infekcji, zgłaszającemu chęć wizyty u lekarza najpierw należy udzielić teleporady. tylko w sytuacjach kiedy jest to niezbędne pacjent powinien zostać umówiony na konkretną godzinę do lekarza. Lekarz udzielający teleporady na podstawie przeprowadzonego wywiadu medycznego i oceny stanu zdrowia pacjenta ma możliwość wystawienia zwolnienia lekarskiego.

Co mogę zrobić, jeśli mój lekarz POZ odmówił udzielenia teleporady?

Zgodnie z obowiązującym zarządzeniem Prezesa Narodowego Fundusz Zdrowia w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej świadczeniodawca realizujący umowę o udzielanie świadczeń w rodzaju POZ, w zakresach: lekarza POZ, pielęgniarki POZ lub położnej POZ, obowiązany jest do zapewnienia możliwości uzyskania przez pacjenta świadczeń udzielanych na odległość. Jednak godziny teleporad ustalają placówki POZ. Ponadto po zebraniu wywiadu może się okazać, że stan pacjenta wymaga zbadania pacjenta w placówce lub pilnej interwencji w szpitalu.

Konsultant TIP z części dotyczącej NFZ powinien poinformować, że infolinia Rzecznika Praw Pacjenta jest obsługiwana w godzinach 8-18 w dni powszednie. Może zaproponować przełączenie na linię 2, a jeśli to nie jest możliwe, poinformować pacjenta, w jaki sposób uzyska połączenie po ponownym kontakcie z TIP.

Czy muszę dostarczyć do szpitala lub poradni oryginał skierowania na wizytę / zabieg?

W okresie od 14 marca 2020 r. do odwołania pacjent nie ma obowiązku dostarczenia do świadczeniodawcy (szpitala, poradnia) oryginału skierowania w związku z umieszczeniem pacjenta na liście oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej. Pacjent powinien dostarczyć oryginał skierowania w terminie 21 dni od dnia zakończenia stanu zagrożenia epidemicznego, ale nie później niż w dniu udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej wykonywanego na podstawie tego skierowania.

Jeśli osoba wróciła z zagranicy i jest na kwarantannie, ale czuje się dobrze, to czy może pracować zdalnie z miejsca kwarantanny?

Nie ma przeszkód pod warunkiem, że świadczenie pracy nie będzie wiązało się z łamaniem wydanych przez inspektora sanitarnego zaleceń (opisanych w ulotce, którą osoby powracające otrzymują na granicy).

Do kiedy będzie wypłacany dodatkowy zasiłek opiekuńczy?

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy będzie przysługiwał do 20 września, jednak w razie konieczności ten okres może zostać wydłużony.

Zobacz więcej pytań

Czekasz na apkę pokazwirusa?

Pracujemy nad aplikacją mobilną, która pokaże Ci najważniejsze aktualizacje dotyczące koronawirusa w Polsce.

Subskrybuj po informacje

Dołącz do naszych subskrybentów i otrzymuj powiadomienia o najważniejszych informacjach dotyczących COVID-19.